Seramik kalıba döküm yöntemi hassas döküm yönteminden türetilmiş olup, farklı modellerin tekrar kullanılabilmesi ve yöntemin standart dökümhane imkanlarıyla uygulanabilmesi avantajlarıdır. Seramik kalıba dökümde hassas dökümde olduğu gibi boyut sınırlaması yoktur ve özellikle yüksek sıcaklıkta eriyen metallerden karmaşık biçimli, yüzey kalitesi yüksek, boyutları hassas ve kusursuz döküm parçalarının üretilmesi mümkündür. Bu nedenle seramik kalıba döküm, boyut bakımından mum modellerin kullanılmasının mümkün olmadığı  veya üretilecek parça adedi bakımından mum modelin üretiminde kullanılan metal kalıba yatırım yapmanın maliyet ve zaman bakımından uygun olmadığı durumlarda tercih edilir.

  Seramik Kalıp Yapımı 

  Gerekli Malzemeler:

·          Model

·          Model kili

·          Plaster

·          Turuncu gomalak(hayvansal reçine)

·          “Parting agent”

·          Talk pudrası

·          Alkol 

  Prosedür:

  Kil,ahşap veya plasterden yapılmış model 2-3 kat hayvansal reçine ile kaplanmalıdır. 

  Adım 1:İlk önce model olarak kullanılacak parça üzerinde çalışılmalı ve ayırım çizgileri(parting line) yerleştirilmeli.

  Adım 2:Parça çalışma alanının üzerine yarleştirlir böylece ayırım çizgileri çalışma yüzeyine paralel konumlanır.

  Adım 3:Sulu model kilinin üzerine parça konur.Kil iyice yayıldığında, yumuşak bir fırça ile reçinenin iki katmanı parçanın üzerine uygulanır.15-20 dakika sonra da talk pudrası hafifçe uygulanır.

  Adım 4:Yumuşak bir fırça ile parting agent bütün yüzeye sürülür.Fıça kurulanır ve bütün artık “parting agent”lar temizlenir böylece parçada çok parlak ve düzgün bir yüzey oluşur.

  Adım 5:Döküm kalasları hazırlanır, her biri parting agent ile temizlenir ve yüzey ve köşelerin önüne konur.Tahta bir aletle ayırım çizgilerinin kesiştiği yerler(köşeler) kesinleştirilir.

  Adım 6:DÖKÜME HAZIR.Bu şekillerdeki ölçülere sahip bir parça için aşağıdaki oranlar kullanılır:

1 galon plastik kavanoz, 1.5 lbs gelir. 

  Adım 7:Plasterin iyice ıslanması için 3-5 dakika beklenir, daha sonra mikser yardımıyla 90 saniye çırpılır.Kalasların içine dökülür.

  Adım 8:20 dakika sonra döküm kalasları alınır, plasterin üstü kazınır ve köşeleri hafifçe eğilir.Plaster kalıp iki ucundan tutulur ve kili uzaklaştırmak için döndürülür.Model ters çevrilir bu işlem model ve plasterin diğer yarısına da uygulanır.

  Adım 9:Eğer reçine plasterin yarısına nufuz ederse alkol ile temizlenir.Bütün kil parçaları kalıp yüzeyinden temizlenir.Şimdi kalıp boşluğu açılabilir.

  Adım 10:Kalaslar tekrar hazıralanır, talk pudrası dökülür ve Adım 4’te olduğu gibi parting agent ile temizleme işlemi yapılır.Adım 6 ve 7 kalıp diğer yarısının yapımp için tekrarlanır.Döküle plaster 30 dakika kadar bekletilir, kalaslar alınır,yüzey kazınıp köşeler eğilir.

  Adım 11:Şimdi kalıp açılmaya hazırdır.Kalıbın ilk yarısına akabilecek olan plasterler kazınır.Bir tornavida ayırım çizgisinden sokulur ve çekiçle hafifçe vurulur.Kalıp ayrılmaya başalyınca, kalıp ters çevrilir ve işlem tekrarlanır.Kalıp yeteince gevşediğinde iki yarısından tutulur ve yavaşça ayrılır.

   Adım 12:Model genellikle kalıbın ilk yarısında kalır.Bu noktada ayırım çizgilerinizin ne kadar yanlışsız olduğu, modelinizin hangi malzemeden yapıldığı, ve malzemenin sertliği modelin ne kadar kolaylıkla plaster yarısından çıkarılacağını tayin eder.

   Adım 13:Eğer model kumdansa, model kolaylıka tornavida yardımıyla çıkarılabilir.Eğer model metal, seramik veya camdan yapılmışsa   bu kez hava basıncı veya bütün modele tahta çekiçle hafifçe vurmak gibi diğer yöntemlere başvurulabilir.Bazı durumlarda model çıkarılırken zarar görebilir ama burada önemli olan kalıptır çünkü iyi, kullanışlı bir kalıp 50 ila 150 kadar parça imalinde kullanılabilir.

  Adım 14:Kalıbın her iki yarısının bütün köşeleri eğilir; çünkü bu, eğilen köşeyi çentiklerden korur.

  Adım 15:Her iki kalıp yarısı da kontrol edilir.Kalıp hava koşullarına da bağlı olarak yaklaşık 4-5 gün kurumaya bırakılır.ARTIK KALIP     HAZIR.

Döküm İşlemi 

   Seramik kalıba dökümde kalıcı kalıplar kullanılır. Hassas dökümde olduğu gibi seramik kalıba dökümde de kalıplar harcanabilirdir.

   Yapılışı: 

1.       Seramik bulamaç kalıba dökülür.

2.       Daha sonra yukarıda anlatılan adımlardan sonra kalıp sonra çıkarılır.

3.       Uçucu maddeler(volatiles) üfleç yardımıyla uzaklaştırılır.

4.       Daha sonra 1000 ° C  sıcaklıkta bir ocakta fırınlanır.

5.       Kalıp şimdi yüksek sıcaklığa dayanıklı hale gelmiştir 

  Bu işlem çok pahalıdır  fakat, parçanın çok ince detaylarına kadar, düzgün yüzeyli ve çok yüksek boyutsal kararlılıkta üretimini sağlar.

  Minimum parça kalınlığı: 0.050 inch (1.27 mm)

  Tipik Üretilen Malzemeler: 

·          Çelik

·          Paslanmaz Çelikler

·          Bronz 

   Tipik Üretilen Parçalar 

·          Karmaşık kesme takımları

·          Kıymetli parçalar

  Hazırlayan: Recep Aycan OLCAR